Wojciech Łukaszewski


Wojciech Łukaszewski (*10.III.1936, Częstochowa - †13.IV.1978, tamże), kompozytor, pedagog, krytyk muzyczny, organizator życia muzycznego. Naukę muzyki rozpoczął w wieku 15 lat. Ukończył Państwowe Szkoły Muzyczne I i II stopnia w Częstochowie w klasie fortepianu Wacławy Sakowicz. W latach 1960 - 1965 studiował kompozycję w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie pod kierunkiem Tadeusza Szeligowskiego, a po jego śmierci - Tadeusza Paciorkiewicza. W latach 1966/67 pogłębiał wiedzę kompozytorską w Paryżu pod kierunkiem Nadii Boulanger. Po powrocie pracował przez rok na Wydziale Wychowania Muzycznego PWSM w Warszawie, a następnie powrócił w 1968 roku do Częstochowy, gdzie pozostał do końca życia. W 1971 roku został dyrektorem Państwowej Szkoły Muzycznej I i II stopnia w Częstochowie. W 1977 roku otrzymał Nagrodę Ministra Kultury i Sztuki II stopnia za twórczość kompozytorską.


Dorobek kompozytorski Wojciecha Łukaszewskiego można podzielić na następujące grupy utworów: solowe (na fortepian, akordeon), kameralne (na zespoły smyczkowe i dęte), chóralne a cappella (na chór męski, mieszany, chłopięcy), orkiestrowe (na orkiestrę smyczkową, małą symfoniczną i wielką symfoniczną), wokalno - instrumentalne (kameralne - na flet i mezzosopran; na mezzosopran, głos recytujący i zespół kameralny, pieśni na głos i fortepian; orkiestrowe - na sopran i orkiestrę; baryton, głos recytujący, chór mieszany i orkiestrę) i muzykę teatralną. Styl jego utworów ulegał na przestrzeni lat wielu wpływom i przemianom. Poszukiwania indywidualnego języka wypowiedzi kształtowały się od inspiracji muzyką neoromantyczną i ekspresjonistyczną poprzez nurt neoklasyczny w kierunku nowszych rozwiązań fakturalnych i formalnych. Kompozycje te charakteryzują się klimatem intymności, ciszy, refleksji, subtelności, oczekiwania i zadumy, graniczącym z ekspresją i niepokojem. Niektóre utwory utrzymane są w pogodnym nastroju, niekiedy o zabarwieniu dowcipnym, przekornym i groteskowym. Inne kompozycje odznaczają się powagą i majestatycznością. Mimo ewolucji stylu w całej twórczości dominuje liryzm i śpiewność. Twórczość tę cechuje zróżnicowanie wykorzystywanych środków wypowiedzi - tradycyjnych i współczesnych. Utwory jego charakteryzują się krótkim czasem trwania, logiką i konsekwencją w kształtowaniu formy, planu dynamiczno-emocjonalnego i umiejętnym wykorzystywaniem przestrzeni czasowej. W twórczości tej przeplatają się: polifonia i homofonia, tonalność i atonalność, neoklasycyzm, sonoryzm, aleatoryzm, notacja tradycyjna i nowoczesna, polirytmia, polimetria, klasyczne i współczesne gatunki i formy, gęste tkaniny dźwiękowe, charakteryzujące się współbrzmieniami dysonansowymi i klasterowymi oraz melodyką o rozległym ambitusie i licznych skokach, a także przejrzysta faktura, w której dominuje śpiewna melodyka, liryzm i prostota wypowiedzi.

Utwory Łukaszewskiego były wielokrotnie nagradzane na ogólnopolskich konkursach kompozytorskich: 1965 - I nagroda na Konkursie Kompozytorskim na utwór o tematyce Ziemi Koszalińskiej za „Nazywam Ciebie Morze” na chór mieszany a cappella; 1968 - wyróżnienie na XI Konkursie Młodych Kompozytorów za „Musica per archi”; 1969 - II nagroda na Konkursie Kompozytorskim zorganizowanym przez Wielkopolskie Towarzystwo Kulturalne w Poznaniu za „Mazowsze” na chór męski a cappella; 1970 - wyróżnienie honorowe na Ogólnopolskim Konkursie Kompozytorskim za „Pieśń o żołnierzach z Westerplatte” na chór mieszany a cappella; 1970 - wyróżnienie na Konkursie Kompozytorskim we Wrocławiu za „Freski Wrocławskie” na baryton, głos recytujący, chór mieszany i orkiestrę; 1973 - I wyróżnienie na Ogólnopolskim Konkursie Kompozytorskim na utwór fortepianowy z towarzyszeniem orkiestry o charakterze dydaktycznym za „Concertino”.

Dorobek kompozytorski Wojciecha Łukaszewskiego prezentowany był wielokrotnie podczas prestiżowych festiwali krajowych i zagranicznych: Wrocławski Festiwal Polskiej Muzyki Współczesnej (1966, 1969, 1972, 1978), Poznańska Wiosna Muzyczna (1974), Warszawska Jesień (1975 - impreza towarzysząca), Jeunesses Musicales (1976), VII Leningradzka Wiosna Muzyczna (1971), Festiwal Współczesnej Twórczości Muzycznej dla Dzieci i Młodzieży w Łodzi (1977, 1979), Festival Estival de Paris (1978), Sacrosong w Częstochowie (1978), Międzynarodowy Festiwal Muzyki Sakralnej „Gaude Mater” w Częstochowie (1991, 1993), VII i VIII Laboratorium Muzyki Współczesnej w Białymstoku (1994, 1995).

Wojciech Łukaszewski całe swoje życie poświęcił rodzinnemu miastu. Jako pedagog pracował od 1967 roku w Państwowej Szkole Muzycznej I i II stopnia, gdzie wykładał przedmioty teoretyczne (m.in.: historia muzyki, formy muzyczne, literatura muzyczna, instrumentoznawstwo, czytanie partytur, instrumentacja).

Jako dyrektor dążył przez cały okres swojej pracy do uczynienia z częstochowskich Szkół Muzycznych jednej z najlepszych placówek tego typu w Polsce. Walczył o poprawę katastrofalnych warunków lokalowych szkoły. Zwiększał liczebność uczniów; organizował liczne koncerty na terenie miasta, dające możliwość występu uczniom szkoły, a także koncerty pedagogów i absolwentów szkoły. Dążył do podnoszenia poziomu szkoły poprzez udział uczniów w Ogólnopolskich Przesłuchaniach i Konkursach. Do sukcesów, które miały miejsce w tym okresie, należą m.in.: I miejsce na Konkursie Solfeżowym w Katowicach dla Tadeusza Biernackiego w 1972 roku; Główny Puchar dla Szkolnej Orkiestry Dętej na IV Ogólnopolskim Festiwalu Orkiestr Dętych w 1973 r.; I miejsce na III Ogólnopolskim Konkursie Akordeonowym dla Krzysztofa Topolskiego w 1975 r. W okresie pracy Łukszewskiego szkołę ukończyli znani w kraju i za granicą muzycy, m.in.: Tomasz Bugaj, Zdzisław Siadlak (dyrygenci), Sławomir Czarnecki (kompozytor), Katarzyna Suska, Józef Stępień (wokaliści), Aldona Czechak (teoretyk), Teresa Czekaj (pianistka), Jan Pospieszalski (muzyk rozrywkowy). Łukaszewski otworzył nowe klasy instrumentalne: 1972/73 - fagotu, altówki, gitary klasycznej, 1975/76 - perkusji. Dbał o zakup instrumentów, wzbogacanie zbiorów biblioteki i fonoteki. W planach perspektywicznego rozwoju szkoły, obok budowy nowego gmachu i remontu generalnego dotychczasowej siedziby, projektował otwarcie Liceum Muzycznego i uruchomienie w Częstochowie Filii Akademii Muzycznej w Katowicach.

Jako pedagog pracował również - w latach 1976/77 - na Politechnice Częstochowskiej, gdzie prowadził zajęcia fakultatywne z dziedziny muzyki, a także zajęcia fakultatywne z przedmiotu „Wybrane zagadnienia Kultury Współczesnej”.

Dopełnieniem pracy twórczej i pedagogicznej była wszechstronna działalność ogólnomuzyczna. Łukaszewski współpracował z Filharmonią Częstochowską jako prelegent podczas filharmonicznych koncertów (1968 - 1971) oraz jako autor komentarzy do programów tychże koncertów (1968 - 1978). Działał jako prelegent podczas licznych koncertów i imprez muzycznych na terenie całego województwa częstochowskiego. Ponadto współpracował z działającym na przełomie lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych Klubem Miłośników Muzyki, był jednym ze współorganizatorów tzw. „Wieczorów Umuzykalniających”. Działał jako juror podczas konkursów i przeglądów muzycznych zespołów amatorskich na terenie miasta i województwa. Był współorganizatorem imprez muzycznych „Prezentujemy młode talenty”, odbywających się w Klubie MPiK; cyklu koncertów „Wieczory muzyczne przy świecach”, członkiem rady programowej Ogólnopolskiego Festiwalu Skrzypcowego im. G. Bacewicz. Był jednym z założycieli i wiceprezesem powstałego w 1976 r. Częstochowskiego Towarzystwa Muzycznego. W latach 1968 - 76 współpracował z redakcjami „Życia Częstochowy”, „Gazety Częstochowskiej” i „Ruchu Muzycznego” jako recenzent i felietonista. W „Życiu Częstochowy” Łukaszewski recenzował systematycznie koncerty odbywające się w Filharmonii Częstochowskiej. Od 1963 r. był członkiem ZKP, a od 1971 r. członkiem Stowarzyszenia ZAiKS.

Za swoją działalność Łukaszewski otrzymał liczne nagrody i odznaczenia państwowe: 1974 - Dyplom uznania za ofiarną pracę oraz osiągnięcia w rozwoju PSM I i II stopnia w Częstochowie, przyznany przez Urząd Miejski w Częstochowie; Nagroda Kuratora Okręgu Szkolnego Katowickiego za wybitne osiągnięcia w pracy dydaktycznej i wychowawczej; 1975 - Srebrna Odznaka za zasługi dla rozwoju Społecznych Ognisk Artystycznych regionu częstochowskiego i województwa katowickiego; 1977 - odznaka Zasłużony Działacz Kultury; Srebrny Krzyż Zasługi.



Instant Encore Contributor
noteart profesjonalna edycja nut professional music engraving noteart Valid XHTML 1.1 Valid CSS website Krzysztof Dombek 2009© 

Wojciech Łukaszewski at Instant Encore